Chia bill nhóm không mất lòng
Chia bill nhóm sao cho công bằng mà không ngại: chia đều hay theo phần, ai trả trước, làm tròn đến nghìn, gửi VietQR với nội dung không dấu và nhắc nợ khéo léo.
6 phút đọcBởi Nhóm Cháy Túi
Bữa lẩu vui tới mức ai cũng quên nhìn đồng hồ, cho tới khi nhân viên mang hoá đơn ra. Cả bàn im lặng, một người rút thẻ, những người còn lại hứa “về chuyển liền”. Một tuần sau, người trả trước vẫn đang ngại không biết nhắc thế nào. Chuyện chia bill tưởng nhỏ nhưng lại là nguồn cơn của khá nhiều lần mất vui giữa bạn bè.
Tin tốt là hầu hết rắc rối đều tránh được bằng vài nguyên tắc đơn giản. Bài này gom lại những cách chia bill mà nhóm nào cũng áp dụng được, từ lúc gọi món tới lúc tiền về đủ.
Chốt luật chơi trước khi gọi món
Phần lớn tranh cãi xảy ra vì mỗi người ngầm hiểu một kiểu. Chỉ cần một câu trong nhóm chat trước khi đi, mọi thứ sẽ nhẹ hơn nhiều:
- Hôm nay chia đều hay ai gọi gì trả nấy?
- Đồ uống có cồn tính chung hay tính riêng cho người uống?
- Có ai khao không, hay đây là buổi sinh nhật mà cả nhóm mời người được chúc mừng?
- Ai sẽ là người thanh toán trước?
Chia đều hay chia theo phần?
| Cách chia | Cách tính | Hợp khi | Dễ mất lòng khi |
|---|---|---|---|
| Chia đều | Tổng hoá đơn chia số người | Ăn chung, gọi món chung, mức ăn uống gần nhau | Có người chỉ uống nước lọc mà phải trả phần bia |
| Theo món | Mỗi người trả món mình gọi, món chung chia đều | Ăn cơm văn phòng, trà sữa, mỗi người một phần riêng | Mất nhiều thời gian dò hoá đơn |
| Theo phần (tỷ lệ) | Mỗi người nhận một số phần, tổng chia số phần | Có cặp đôi tính 2 phần, trẻ em tính nửa phần | Không nói trước mà tự áp dụng khi tính tiền |
Ví dụ chia theo phần: hoá đơn 1.800.000đ cho 4 người lớn và 1 cặp đôi tính 2 phần, tổng cộng 6 phần. Mỗi phần là 300.000đ, cặp đôi trả 600.000đ, mỗi người còn lại trả 300.000đ.
Ví dụ: bàn lẩu 5 người, một người không uống bia
Hoá đơn 1.850.000đ đã gồm VAT, trong đó đồ ăn và nước ngọt dùng chung là 1.450.000đ, bia 400.000đ do 4 người uống. Lan không uống bia. Nếu chia đều, mỗi người trả 370.000đ và Lan gánh giúp 80.000đ tiền bia. Chia hợp lý hơn như sau:
| Người | Đồ ăn chung (chia 5) | Bia (chia 4) | Phải trả |
|---|---|---|---|
| An | 290.000đ | 100.000đ | 390.000đ |
| Bình | 290.000đ | 100.000đ | 390.000đ |
| Chi | 290.000đ | 100.000đ | 390.000đ |
| Dũng | 290.000đ | 100.000đ | 390.000đ |
| Lan | 290.000đ | 0đ | 290.000đ |
| Tổng | 1.450.000đ | 400.000đ | 1.850.000đ |
Nếu hoá đơn có phí dịch vụ hoặc VAT tính riêng ở cuối, cách công bằng nhất là phân bổ theo tỷ lệ phần tiền của mỗi người, thay vì chia đều khoản phí đó. Nên ghi lại từng khoản ngay lúc trả để cuối buổi khỏi ngồi cộng lại.
Ai trả trước?
- Người trả trước nên là người thoải mái nhắc tiền nhất nhóm, không phải người ngại nhất.
- Luân phiên người trả trước qua các buổi, để không ai luôn phải ứng tiền.
- Người trả trước chụp hoá đơn gửi vào nhóm ngay tại bàn, ai cũng thấy tổng tiền và các món.
- Nếu có voucher hay giảm giá, thống nhất trước ưu đãi thuộc về cả nhóm hay người dùng voucher.
Làm tròn đến nghìn
Không ai muốn chuyển 289.167đ. Hãy làm tròn lên đến nghìn đồng và để phần dư cho người trả trước, coi như bù công ứng tiền. Ví dụ: hoá đơn 1.735.000đ chia 6 người được 289.166,67đ, làm tròn thành 290.000đ. Sáu người chuyển tổng cộng 1.740.000đ, người trả trước dư 5.000đ.
Đừng làm tròn tới chục nghìn khi số lẻ quá lớn, ví dụ từ 281.000đ lên 290.000đ, vì lúc đó phần chênh không còn là “tiền lẻ” nữa.
Gửi VietQR kèm số tiền và nội dung không dấu
VietQR là chuẩn mã QR chuyển khoản mà phần lớn app ngân hàng tại Việt Nam quét được. Một mã VietQR có thể chứa sẵn số tài khoản, số tiền và nội dung chuyển khoản, nên người trả chỉ cần quét và xác nhận, không phải gõ lại gì. Ít thao tác hơn nghĩa là ít lý do để “để tối về chuyển”.
- Viết nội dung không dấu, vì một số ngân hàng bỏ hoặc hiển thị sai chữ có dấu.
- Giữ nội dung ngắn, dưới khoảng 50 ký tự, gồm tên buổi và tên người trả, ví dụ “LAU TOM T7 AN”.
- Mỗi người một mã với đúng số tiền của họ, để người trả trước dễ đối soát.
- Kiểm tra lại số tiền trên mã trước khi gửi, sai một số 0 là rất khó xử.
Gửi sớm, tốt nhất là ngay trong ngày
Thời điểm dễ đòi tiền nhất là khi mọi người vừa ăn xong và vẫn còn nhớ bữa ăn. Gửi bảng chia và mã QR trong vài giờ sau buổi gặp. Để qua vài ngày, khoản tiền trở nên xa lạ, người nhận quên, và người trả trước bắt đầu ngại nhắc.
Nhắc khéo, không bêu tên
Nếu ai đó quên chuyển, hãy nhắn riêng thay vì tag tên trong nhóm đông người. Bị nhắc nợ công khai khiến người ta xấu hổ, và xấu hổ thì dễ thành khó chịu. Giữ giọng nhẹ nhàng, giả định rằng người kia chỉ quên.
Nhắc riêng hai lần mà vẫn chưa có, hãy cân nhắc số tiền với tình bạn. Có khoản nhỏ không đáng để mất một người bạn; nhưng lần sau, bạn có thể lịch sự đề nghị người đó chuyển trước khi đi.
Vài tình huống khó và cách xử lý
- Người đến muộn, về sớm: nếu chênh lệch lớn, tính phần đồ ăn theo thời gian có mặt hoặc theo món họ dùng; nếu không đáng kể, chia đều cho nhanh.
- Sinh nhật: phần của người được mời chia đều cho những người còn lại, nói rõ từ đầu để không ai bất ngờ.
- Chuyển thiếu vài nghìn: bỏ qua nếu nhỏ; nếu thiếu nhiều, nhắc riêng kèm số tiền còn lại.
- Đi chơi nhiều ngày: ghi mọi khoản chung vào một chỗ, cuối chuyến mới tính gọn một lần để giảm số lần chuyển qua lại.
Chia bill trong Cháy Túi
Nếu nhóm bạn hay đi ăn cùng nhau, việc ghi và chia ngay trong app ghi chép sẽ đỡ phải làm hai lần. Bản miễn phí của Cháy Túi có chia bill cho một nhóm. Gói Pro tạo mã VietQR đòi tiền cho từng người và mời bạn qua link; bạn chưa cài app vẫn xem được phần của mình trên web. Xem chi tiết các gói ở Bảng giá.